Hoe goed is je risicomanagement echt?


Door: Geert Haisma    |    03-03-2020

Met de opkomst van het Corona virus zijn er al zo’n 130 bedrijven die werktijdverkorting hebben aangevraagd. Allen hebben te lijden onder dit externe risico dat opeens oppopt. 

In de 25 jaren die ik me met risicomanagement bezig houdt zie ik een ontwikkeling dat de aandacht voor risicomanagement enorm is gegroeid. Dit heeft geleid tot veel aandacht voor beheersing van risico’s. Vooral risico’s met een interne oorzaak worden beter beheerst. 

Uit de top 10 global risks die Aon een paar maanden geleden naar buiten bracht zie je dat het aandeel risico’s met een externe oorzaak is gegroeid. Een virus stond daar overigens niet bij. Door de toenemende aandacht voor de beheersing van interne risico’s hebben organisaties die steeds beter beheerst en neemt het aandeel van interne risico’s in een top 10 dus ook logischer wijze af. Daarnaast wordt de wereld steeds complexer en afhankelijker waardoor de externe risico’s toenemen, zoals virussen, cyber risico’s, dynamische marktontwikkelingen, nieuwe business modellen, etc.

Efficiënt versus Robuust

Een belangrijke toename van externe risico’s hebben organisaties aan zichzelf te danken. Door steeds efficiënter te werken passen de radertjes in een keten precies in elkaar. Maar als er een kink in de kabel komt, stagneert de keten en is opeens afhankelijk van andere onderdelen. Zo hadden de meeste organisaties 30 jaar geleden nog veel voorraden, nu wordt alles dagelijks just in time geleverd. 

Verleden jaar was ik bij BMW in München waar de 3 en 4 serie wordt gemaakt. Hun grootste risico voor de productie zijn de files rondom München omdat er door ruimtegebrek voor slechts 3 uur voorraden aanwezig zijn. Als de bevoorrading stagneert, is er opeens een probleem. Dit afhankelijkheidsrisico met een externe oorzaak is door keuzes van BMW zelf groter geworden doordat ze de beschikbare ruimte zijn gaan gebruiken voor productie in plaats van voorraden. Veel organisaties hebben deze keuzes gemaakt, waardoor ze minder robuust en weerbaar zijn geworden, maar wel efficiënter en winstgevender. Ook op financieel vlak geldt dit voor bijvoorbeeld een geoptimaliseerd hefboommechanisme voor financiering. Als het dan even tegen zit, raakt het je meteen!

Hoe om te gaan met externe risico’s?

Zolang iedereen zijn verplichtingen nakomt is er niets aan de hand. Maar door de toenemende complexiteit en externe risico’s zoals een virus, of gehackt worden van je computersysteem kan de situatie snel veranderen.

Voor de beheersing van risico’s met externe oorzaken zouden organisaties voor de inrichting van hun risicomanagement en compliance zich de volgende vragen moeten stellen: 

  1. Met welke scenario’s kan ik worden geconfronteerd? En hoe reageer ik daarop? Heb je als organisatie een oplossing als je toeleverancier niet meer kan leveren of als je data wordt gekidnapt en je niets meer kunt doen? 
  2. Neem scenario’s en signalen serieus. Teveel organisaties denken: dat overkomt ons toch niet. Het is goed om van te voren na te denken over hoe je gaat reageren als scenario’s zich voordoen. Ook al denk je dat het jou niet gaat raken. Ik ken veel organisaties die denken dat ze niet worden gehackt omdat ze daarvoor niet interessant genoeg zijn. Zo werkt het niet. Algoritmen speuren het net af naar verouderde systemen en hacken alles wat ze tegenkomen. En wat ge ja dan opeens doen?
  3. Wees flexibel en veerkrachtig. Wat zijn alternatieve activiteiten om je doel te realiseren? Hoe gemakkelijk kun je iets alternatiefs doen als het gebruikelijke niet meer lukt? Belangrijk is hierbij ook je financiële veerkracht. Hoe lang kun je het uitzingen als het tegenzit? Wat is je balans tussen efficiëntie en robuustheid?

Risico’s met externe oorzaken zullen de komende jaren steeds verder toenemen. En als directe beheersing geen optie is, moeten we klaar zijn om snel te kunnen reageren als een risico zich voordoet. Het kan nooit kwaad om nog eens goed te kijken naar hoe effectief je risicomanagement echt is!

Categorieën
Risico Management, Blog

Over de auteur

Geert Haisma

Drs. Geert Haisma, Partner bij FullyInControl, is gespecialiseerd in succesmanagement en risicomanagement. Geert heeft jarenlange ervaring met advies en onderzoek op diverse inhoudelijke beleidsterreinen, grote projecten, strategie, risicomanagement, verbonden partijen, financiën, planning & control, politiek-bestuurlijke moeilijkheden, rekenkameronderzoek, benchmark, etc

Filter op categorie